Een gashaard vraagt geen zakken pellets en geen aslade — hij doet het gewoon, jaar in jaar uit. Juist daardoor schiet het onderhoud er makkelijk bij in. Toch slijt er van alles, alleen: het meeste speelt zich af achter het glas. Dit is wat er gebeurt in een haard die jaren stilletjes zijn werk doet — en wat ik eraan doe bij een onderhoudsafspraak.
De beveiliging zakt langzaam weg
Het hart van de beveiliging is het thermokoppel: een voeler in de waakvlam die een kleine spanning opwekt en daarmee de gasklep openhoudt. Gaat de vlam uit, dan valt de spanning weg en sluit de klep — zo eenvoudig en zo betrouwbaar is dat systeem. Maar die spanning zakt met de jaren, en een verzwakt thermokoppel geeft een haard die zomaar uitvalt, meestal midden in het stookseizoen. Bij onderhoud meet ik de waarde door met de multimeter; ligt hij buiten de marge, dan vervang ik het thermokoppel of de waakvlamset direct — een klein onderdeel op een gepland moment, in plaats van een storing op een koude avond.
De ruit vertelt het eerst
Een witte waas of doffe aanslag op het glas komt uit de verbranding en zet zich vast; hoe langer hij zit, hoe slechter hij weggaat, en op den duur wordt het glas blijvend dof. Bij onderhoud haal ik de ruiten eruit, maak ze schoon en polijst ze waar nodig. De buitenkant van het glas afnemen kan altijd — alles achter het glas is gaswerk, en dat neem ik bij de onderhoudsafspraak voor mijn rekening.
Pakkingen en de gesloten kamer
Een moderne gashaard is een gesloten systeem: verbrandingslucht komt van buiten, rookgassen gaan naar buiten, en de kamer zelf hoort helemaal dicht te zijn. De pakkingen die dat dichthouden verharden met de jaren. Bij het demonteren van de ruiten controleer ik ze en kijk ik de overdrukluiken na — en bij elk bezoek doe ik een gaslekdetectie op de aansluitingen en het leidingwerk, standaard.
Het vlambeeld als meetinstrument
Het vlambeeld van je haard hoort er elk jaar hetzelfde uit te zien. Verandert het — geler dan je gewend bent, onrustiger, kleiner — dan klopt er vrijwel altijd iets niet in de verbranding of de luchttoevoer. Soms is de oorzaak onschuldig, zoals zomerstof dat verbrandt in de eerste stookweek. Houdt het aan, dan hoort het bij een onderhoudsafspraak thuis: een verbranding die niet klopt zet aanslag af en kan koolmonoxide vormen.
Wat je zelf kunt doen
Raak je het glas met je handen aan, maak de ruit dan meteen schoon: het vet van vingerafdrukken brandt bij de eerstvolgende stook in het glas.
De CO-meting die elk bezoek afsluit
Elk bezoek aan een gasinstallatie sluit ik af met een CO-meting — wettelijk verplicht, ook bij onderhoud. Waarom die plicht er kwam en wat de meting inhoudt, lees je in het artikel over de CO-wet. Voor jou is het de controle dat de haard niet alleen brandt, maar veilig brandt.
Eén keer per jaar, vóór het stookseizoen
Eén onderhoudsafspraak per jaar is ook wat de fabrikanten zelf voorschrijven — het staat in de handleiding van je toestel, vaak als eigen hoofdstuk “jaarlijks onderhoud”. Plan hem het liefst vóór het stookseizoen: dan is de haard nagekeken op het moment dat je hem nodig krijgt. Plan een afspraak — reactie dezelfde avond.